De scheveningse klederdracht

 

Zoals beloofd maakt mijn schoonvader Puck een gastlogje, bij deze, geniet er van!

                                                                   

In de 19e eeuw was er duidelijk onderscheid tussen de zgn. burgervrouwen en vissersvrouwen. De laatsten droegen een zilveren oorijzer met token, d.w.z. uiteinden met een soort verstileerde vogelkop, met daarbij een mopmuts (hul) met punten die wat omhoog geklapt werden (de klappen). Vrouwen van niet-vissers (neringdoenden, redersvrouwen etc.) hadden vaak daags een zilveren en 's zondags een gouden oorijzer met boeken (ovaalvormige plaatjes met filigrainwerk, vaak in het hoorn-des-overvloeds-motief). Daarbij hoorde een muts met geplooide klappen.

                                          

De burgervrouwen gingen al snel over op een modekostuum, terwijl de vissersvrouwen het jak-rok-doek-schoudermantel enz. trouw blijven.

Omstreeks 1875 vond er bij de vissersvrouwen een verschuiving plaats bij de hoofdtooi. Wie het maar enigszins kon doen liet gouden boeken aan het oorijzer zetten. De muts met punten bleef voorlopig gehandhaafd. Later, omstreeks 1890, zien we op oude foto's dat men ook de muts van de burgerdames overnam. Stonden de boeken +/- 1850 op ooghoogte (evenals de token). Het werd mode om steeds langer ijzer te gaan dragen. Dit was ook het gevolg van het feit dat het haar dat vroeger afgeknipt werd, in een knot werd gedragen. Daarover ging een zwarte ondermuts.

                                                  

Tot in de 50er jaren van de vorige eeuw zag men nog wel een oude vissersvrouw met een ijzer met token. Dit was ook vaak verbonden met de kerkelijke richting waarbij men behoorde. Maar het merendeel der Scheveningse vrouwen droegen (en dragen!) een ijzer met boeken die steeds hoger op het hoofd kwam te staan en waarbij de boeken een steeds hoger filigrainwerk kregen, vaak versierd met pareltjes. De zwarte ondermuts werd door de laatste generatie weggelaten. De muts op de foto heeft een bol van doorgestopte tule en een voorrand en klappe van Beverse kant (175 cm). De kant van de voorstrook wordt tussen de boeken heel fijn geplooid met een plooiplankje, waarna er een draadje doorheen wordt geregen om de muts passend om het voorhoofd te krijgen (meestal was deze rand van doorgestopte tule - echte kant was duur!)

Toen na WOII de geborduurde tule voor de bol niet meer te krijgen was, ging men over op moderne kant. Alleen: het moest wel van katoen zijn, nylon kun je niet stijven!

                                          

De boeken op de foto's hebben exact hetzelfde motief als de boeken van de Scheveningse volwassen pop die koningin Wilhelmina in 1889 als geschenk aangeboden kreeg met haast alle Nederlandse drachten (verloren gegaan in WOII). De schoudermantel van zgn. bloemetjesgoed en na 1870 uit de mode. De omslagdoek is ook een oudje (zonder franje) met Kasjmir patroon bedrukt.

                                                 

Slechts burgervrouwen droegen een slot met diamanten, gezet in zilver voor de schittering. Vissersvrouwen hadden een gouden slot met granaten of boerengranaat (glasgranaat). Redersvrouwen droegen tot +/- 1900 een lange kap op hoogtijdagen. Daarover een volgende keer. Deze muts sloot geheel aan bij de Rijn- en Delflands drachten.

Dit was het blogje van schoonva, en waarom heb ik hier het label "kunstenaar" aan gehangen? Schoonva maakt al zeker 45 jaar klederdrachtsieraden, niet van goud maar wel van allerlei mooie materialen. Replica zou je het kunnen noemen. En het maakt niet uit of het nu voor Zeeland is of voor Urk of Scheveningen, hij maakt het! Ik heb hieronder een foto gemaakt van 3 sloten, twee zijn door Schoonvader gemaakt en 1 is echt. Wie het ziet welk slot het echte is mag het zeggen!

                              

             Dit was het weer voor deze keer, ik hoop dat jullie genoten hebben, een goede en fijne zondag en een lieve groet uit Urk, Antje

Knopen,Button,Knopf...knoopen..

Het was echt een zoektocht. Een jaar terug hoorde ik van iemand dat vrouwen in de middeleeuwen geen knopen aan hun kleding droegen. Daar moest ik het mijne van weten.

Eerst ben ik onze klederdracht gaan inspecteren, en.....al was er maar 1 knoop te vinden! Alleen maar haak en oog of oog en lint aan de vrouwendracht te vinden. Terwijl het mannenpak vol met knopen zit! Kijk maar op bovenstaande foto, de knopen daar zijn enkel van het mannenpak. Maar niet alleen op Urk is dit zo, ook bij de andere Nederlandse drachten is dit het geval, een mooi voorbeeld is twee na onderste foto met de Staphorster familie. Van Stefanie kreeg ik nog een mooie foto van een Zeeuws mannenhemd toegestuurd, ook met een hele rij knopen, terwijl ook daar de vrouwen geen enkele knoop aan hun kleren hadden.

Na mensen van de Nederlandse kostuum vereniging en van een bekende knopenwebsite wat vragen hier over te hebben gemaild, kwam ik wel iets verder maar het heeft ook weer veel vragen opgeleverd. Ook ben ik attent gemaakt op een heel leuke website waar heel veel informatie op te vinden is. Van verschillende "expert's" kreeg ik te horen dat knopen te "in het oog springend" waren en daarom zedeloze gedachten konden opwekken. Daarom zouden de vrouwen alleen "snoertjes" aan hun kleding mogen hebben. Onze klederdrachten zijn voor de franse tijd ontstaan en hebben vanaf die tijd hun eigenheid ontwikkelt, heb ik me laten vertellen. Ook zou het Calvinisme invloed gehad hebben op het niet hebben van knopen aan de kleding. Dat zou je wel denken, zeker gezien Urk en Staphorst. Maar daar geloof ik helemaal niets van. Ik ben namelijk ook elders in Europa gaan kijken. Toen ik augustus 2012 in Liechtenstein was waar een feestdag was kwam ik een aantal dames in klederdracht tegen. (zooooo prachtig!!). En toen kwam de prangende vraag, hebben jullie knopen aan jullie kleren? De dames moesten erg lachen om mijn vraag en hebben me werkelijk alles laten zien en verteld. Nee, zij hadden geen knopen en de drukknoopjes die je op de foto ziet hadden de dames alleen voor de "veiligheid" aan hun kleding gezet. Ik kan me niet indenken dat dit land ook is beinvloed door Calvijn. Dus deze gedachte laat ik maar varen. Ook in Oostenrijk ben ik op onderzoek gegaan en ook daar hadden de vrouwen geen knopen aan hun kleren. Alleen in de gewone burgerdracht kom je knopen aan jurken en jakjes tegen. Ook ben ik foto's van vrouwen uit Wales tegengekomen die knopen aan hun kleren hadden. Moet je die foto hier onder van de Liechtensteinse vrouwen zien, dat is toch genieten?!

 

Ook heb ik gehoord dat vrouwen in de middeleeuwen de knopen van hun strakke mouwen er 's ochtends op naaiden en 's avonds als de kleren uit moesten de knopen er weer af haalden. En dat er knopen meegingen vanuit het oosten hier heen met de kruistochten. Het kan zo zijn, ik weet het niet, ik kon het in geen enkel boek terugvinden. Ik heb heel veel gelezen en veel schilderijen uit de middeleeuwen bekeken met name van Jan van Eijck. Ook daar kon ik eigenlijk geen knopen vinden. En ook op de schilderijen (ik moet wel zeggen dat ik niet alles gezien heb) van Rembrandt (17-de eeuw) kon ik alleen bij mannenkleding knopen vinden. Ik ga geen conclusie trekken, ik laat het graag aan je eigen gedachten over, dat is het beste, ik denk er ook het mijne van! Het was wel heel leuk om te onderzoeken. Als je zoiets doet kom je zoveel te weten, en je ziet weer eens hoe mooi Jan van Eijck kon schilderen! Die man had ook niet kunnen bedenken dat er bijna 600 jaar later nog over hem geschreven zou worden! Ik heb genoten van die schilderijen, al moest ik het dan allemaal in boeken en op internet zien! Hieronder het Zeeuwse hemd! Mooooooi!

 

En hier een schilderij van Jan van Eijck, hier kan ik wel naar blijven kijken, moet je dat spiegeltje op de achtergrond zien en de haartjes van dat hondje!  Ik hoop dat jullie het leuk vonden. Deze keer dus geen Urker kunstenaar in beeld maar dat zou ook over de top geweest zijn denk ik. In het volgend bericht kom er een kunstenaar zelf aan het woord als gastlogje, mijn schoonvader Puck! Ik wens jullie een hele fijne en goede zondag! Lieve groet uit Urk, Antje.

21..

Ik zie allemaal blogjes met 21. Naast mij staat een fotootje in een lijstje met mij en op schoot mijn broertje, daar ben ik 21. Het jaar dat ik trouwde en bij dezelfde thuiszorg organisatie werkte waar ik ook nu weer werk. Het jaar dat we ons huis kochten. En het jaar waarin ik voor het eerst tante werd, niet te vergeten! Ik maak met mijn mobiel een foto van de foto en mail die direct naar mijn laptop. Daarom is de foto wat wazig maar het is buiten mijn trouwfoto's om één van de weinige foto's uit dat jaar. We waren zo druk met van alles en nog wat dat we aan foto's nemen niet toekwamen, en dat ging toen nog met fotorolletjes, niet zo makkelijk als nu!

 

Een goede en fijne zondag en een lieve groet uit Urk, Antje.

Allerbeste wensen

Eerst zijn we met ons gezin 2 januari een paar dagen naar Sint Maartenszee (N-H, vlak boven Petten) geweest. Heerlijk die (je zou het bijna therapeutisch kunnen noemen) zeewind, zo lekker koud! Daarna de kinderen met hoogrode wangen bij de openhaard met een lekker broodje. En toen naar bed...als dat geen rijkdom is!! Ik wens jullie een heel gelukkig, gezegend en gezond 2013! Ook veel handwerkplezier! Ik heb er erg veel zin in en we zijn met mijn zussen en onze moeder een soort bee gestart, ieder met haar eigen "specialismen". Dan hebben we meteen een stok achter de deur als we in een "handwerkcrisisje" komen!

                                          



Man en kinderen in het oog!

Texel, daar zijn we ook geweest, en ook daar moet je strand hebben gezien! En weet je wat ook zo leuk is om te bezoeken..de Scholekster!  Een mooi stofje voor mijn groene stofjes heb ik daar gevonden, en het rook er heerlijk en er stonden nog veel meer mooie spullen zoals aardewerk enz. En toen we daar op het strand stonden dacht ik aan jullie! Bij deze!

                                          

Waar ben je?

Dat is de laatste tijd wat ik veel hoor. Dat heb je wel eens als mama, het is een mix van een ontsteking in de kaak, huiswerkbegeleiding, vaak je oren open (dat kost ook tijd), veel last van migraine, een zoektocht naar het gebruik van knopen in de middeleeuwen (ga ik het nu niet als eerste over hebben) etc. Saai hè? Maar het is niet anders en daarom was ik er even niet. Maar nu wil ik jullie een mooi en gezegend kerstfeest en een gezond en gelukkig nieuwjaar wensen! En jullie bedanken voor alle mooie handwerkjes die jullie deelden en hoe jullie mij en anderen inspireerden om ook zoveel moois te maken! Het was genieten en heel vaak keken de kinderen over mijn schouder mee en vonden ze het mooi als bijvoorbeeld oma's werkjes van de kleinkinderen op hun blog zetten of dat blogsters zelf mooie, voor kinderen aansprekende werkjes maakten. Ik ga weer een foto plaatsen van mijn kerstkerkje dat ik elk jaar met kerst in de woonkamer zet. Nu staat er een beeldje voor dat mijn man van de vrijwilligers organisatie Caritas Urk heeft gekregen samen met alle vrijwilligers/mantelzorgers die bij die organisatie zijn aangesloten omdat Caritas 25 jaar bestaat. Het beeldje heet "Naastenliefde". En het is gemaakt door Hessel Bakker, een amateur beeldhouwer. Een prachtig beeldje! Ik ben heel blij met dit beeldje, het drukt zoveel uit! Mijn Oma vertelde dat als ze ziek was of in het kraambed lag dan kwam er vaak iemand langs, buren of kennissen, met een pannetje soep of een boezel (schort) met 10 eitjes of een biefstukje...en reken maar dat er nog steeds veel pannetjes soep hier over straat gaan, een mooie traditie! Dit laat ik zien omdat ik nog meer kunst uit Urk wil laten zien in het nieuwe jaar. Dit beeldje is dus eigenlijk de aftrap.

Tot ziens in het nieuwe jaar en een lieve groet voor alle blogger en lezers ook de stille lezers, die ik op de meest onverwachte momenten tegenkom! Zo leuk! En dan nog een speciale groet aan zieke blogsters. En ik moet toch even terug denken aan blogster Anne die het afgelopen najaar is overleden....heel even stil zijn... 

De groetjes uit Urk, Antje .

Hier nog een stukje Urker geschiedenis.                                          

                                                

Van zoveel lieve kadootjes...

word je heel warm! Van Betsy kreeg ik een heel mooi vilten popje met een met vilt gemaakte kaart. Wat een lief popje hè! En zo mooi gemaakt!

 Jeanet stuurde mij de stoere Arnemuider glossy toe, zo gaaf! En zoveel overeenkomsten! Het is precies net zo'n dorp als Urk. Ik heb er erg van genoten! Vooral van die mooie trui op de cover!

Het houd maar niet op, ineens kreeg ik een zware envelop door de brievenbus, ik kneep erin en het was hard.....het kwam van Anje. Nou, ik wist niet wat ik zag! Zo lief dat ze aan me dacht toen ze in een reactie van mij las dat ik ook in de toekomst wel zou willen weven! Ik ben er erg blij mee!

Inmiddels ben ik jarig geweest (36) en toen kwam mijn zusje met deze prachtige puntshawl. Past mooi bij, zowel mijn zomer als winterjas! Mooi gehaakt! Allemaal heel erg bedankt voor deze prachtige kado's! Ik ben niet zo verlegen (denk ik)  maar je zou het toch worden als je zo verwend word!

 

Achter aan de bloem zit een grote knoop genaaid, op die manier kan de shawl op allerlei manieren vastgemaakt worden en je ziet er niets van, heel leuk!

 

Er is ook nog geexpirimenteerd met een charmpakketje. Eens moet je toch beginnen en van fouten leer je...en fout ging het al leek het op het eerste gezicht erg goed te gaan na het snijden. Maar er bestaat ook nog zoiets als naadtoeslag.......pfff natuurlijk..! Tips en positieve kritiek is welkom!

We hebben het ook heel druk gehad de afgelopen weken, de schoolstart van de kinderen vergt altijd veel tijd en inspanning. Maar nu draait alles gelukkig en er zijn al weer veel mooie cijfers binnen! (en een paar onvoldoendes). Daarom kon ik weinig bloggen en "langskomen". De komende week ga ik lekker besteden aan "bijlezen"!

Er is ook pech geweest, mijn man is aangereden met de auto, er werd hem geen voorang verleend. Gelukkig hadden man en zoon zelf niets. De auto was total loss! Erg zonde want we hadden 'm net een grote beurt laten geven en keuren en een driepersoons bankje achterin laten maken. Dat kon bij dit type auto zodat we veilig met alle kinderen op vakantie konden. Dan krijg je alleen nog de dagwaarde. Maar inmiddels hebben we een andere auto, ook 7-persoons en nog een jaar jonger ook! En hij rijd heerlijk! Dus dat probleem is ook weer opgelost!

Voor iedereen een fijne en goede zondag en de volgende keer gaat het over het feit dat vrouwen in de middeleeuwen geen knopen aan hun kleren mochten dragen.....Lieve groet, Antje.

het gewone leven...

heeft weer zijn aanvang genomen, en bevalt goed! Maar ook de vakantie was geweldig! We zijn met ons gezin in Oostenrijk geweest en heerlijk uitgerust! Maar het mooiste was de natuur waar we samen van genoten hebben. En ik kan niet anders zeggen dan dat God groot en goed is na deze schoonheid te hebben gezien! 

Maar je gaat met kinderen op vakantie en dan gaat alles gewoon door, ook de was.

Ik had mijn moeders Urker waslijn meegenomen, daar hoef je geen knijpers bij te gebruiken want je duwt een punt van het kledingstuk er tussen door het touw open te draaien, heel handig! Al denk ik dat dit niet alleen op Urk zo was hoor want ik heb ook al eens een Volendamse vrouw met dito waslijn gezien. Heerlijk hè, zo'n alpenwasje! Dit was het uitzicht als we vanuit ons vakantiehuis naar links keken!

Een breirol, met steken die ik graag wilde oefenen, ging samen met de hexjes en wat borduurwerk in de tas mee. Maar onder het inpakken werd ik gebeld door een oudtante van mijn man, tante Hinke. Zij heeft voor mij bij de geboorte van al onze kinderen mooie spreitjes en onderdekentjes gebreit met sterren en varensteekpatroon en later zelfs nog voor de poppenbedjes van de meiden! Tante Hinke die weet dat ik veel brei, wilde graag mij ook deze dekentjes leren breien. Ik kreeg garen en voorbeeld mee en dat hield in dat ik op vakantie "huiswerk" ging maken! Heel leuk want nu ga ik deze steken ook gebruiken voor de breirol! Hier een paar dekentjes van tante Hinke.

 

 

 

Eenmaal het "huiswerk af" had ik de smaak te pakken! 

                                              

Omdat mijn zusje en ik elkaar pas verjaardagskadootjes geven als we echt iets leuks zien voor elkaar (zelden geven we elkaar op de dag zelf iets) kreeg ik het idee om polswarmertjes in varensteek voor haar te maken. Ooit had ik zoiets ergens op het www gezien en ben ik nog in Oostenrijk er aan begonnen.

 

 

 

Deze zijn van katoen gebreit en door DD geshowd.(zijn die voor mij Mama?,nee!, Nou, jammer hoor!)  Toen belde de jongste dochter van zus  :,"Tante, wil je voor mij ook polswarmertjes breien, voor mijn verjaardag?" Dus ook een paar voor haar, je bent naar je tante vernoemd of je bent het niet!! Dus toen een paar van lamswol.

 

 

Van wol zijn ze toch een stuk flexibeler, over een tijdje komt er een patroontje hiervan op dit blog en gewone sokkenwol zal het ook niet gek zal doen bij deze polswarmertjes.   Maar het varensteekjesverhaal is nog niet ten einde.....want in Schruns een stadje in Voralberg was een wol en handwerkwinkeltje,"knopf und Wolle" waar ik heel vriendelijk door deze dame werd geholpen! Ik ging, na twee keer deze winkel bezoeken, met 3 mooie bollen merinokantwol de winkel uit, vol plannen....

 

                                                  

 

En wat dit worden moet.....504 steken staan op deze naalden    in het rond.....ik hou jullie op de hoogte!  Een lieve groet uit Urk, Antje                                

 



 

                                                 

                                                    

                                                  

Tot na de zomer lieve blogsters!

Ik ga een zomerstop houden nu de kinderen en manlief vakantie hebben. Blogs bezoeken en reactie's plaatsen lukt niet tijdens deze heerlijke maar drukke periode. Maar eerst gaan we iets moois zien, wat schoonvader, die klederdrachtexpert en kantdeskundige is, pas heeft gekocht. Het is een sluiermuts die door rijke boerinnen op Noord-Beveland en Tholen alleen op zondag werd gedragen. Er zit maar liefst 2,30 m kant aan! De kop (achterkant) is van beborduurde tule. En nu een vraag aan de kantklossers onder ons:,"Wie kan dit kant klossen??". Op Urk dragen we dit kant ook, alleen dan de helft van deze breedte.

Voor iedereen, (vakantiegangers en thuisblijvers) een geweldige vakantie toegewenst en D.V. tot september! Een lieve groet uit Urk, Antje 

Ik heb het nog even nagekeken en het kant is bevers kant en de kop van de muts is lierse doorgestopte kant. lieve groet,

                                               

Er was eens...

een groot prinsessenfeest. Een van de prinsesjes had een mooie hardrose jurk weten te bemachtigen en bijpassende haarassesoires. Ze was heel enthousiast aan het fantaseren hoe leuk het wel zou zijn.

                                                

Het kleine princessenzusje wilde ook zo graag naar het feest....maar zij had geen prinsessenjurkje...! Wat een verdriet, ze bleef maar huilen tot ze dikke ogen had en toen kreeg de prinsessenmama een flashback..ze stapte zeker 10 jaar terug een prachtige marokkaanse winkel in Amsterdam binnen, vol met prachtige jurkjes en driedelige pakjes voor jongetjes en je wist niet wat je het eerste wilde bekijken laat staan kopen! Zo geweldig en zo prachtig! Na niet al te lange tijd verliet ze de winkel met vriendelijke eigenaar met een allermooist jurkje voor haar toen nog enige DD. Princessenmama sprong op uit haar gedachten en rende naar de kast waar die mooie jurk hing. Opgelost was het probleem! Je kon duidelijk zien dat het tweede prinsesje had gehuild. Maar na het feest wat erg leuk was geweest, stapte ze blij en als een echte dame met een tipje van haar jurkje vast trots door de kamer.

                                             

                                                  

                                                 

 Ooit heeft mijn Oma voor mij een mooi jurk gemaakt. Niet dat ik het me nog herinnner dat ik het gedragen heb maar ik kwam het tegen toen ik  de zolderluiken aan het schoonmaken was.  Liefde voor breien heb ik van mijn beide Oma's geerfd. Al zal ik nog veel moeten oefenen wil ik dit kunnen! Ik heb geen foto kunnen vinden waar ik dit jurkje op aan had. Toch is het van mij geweest, mijn moeder heeft het voor me bewaard met de kort mouwtjes erbij want dan kon ik het lekker doordragen!

                                         

Als dit geen prinsessenjurk is!  En zo wijd en zoveel steken op de naald gehad...wat een werk heeft ze daaraan gehad! Ik ga maar eens aan haar vragen hoe ze dat heeft gebreit!

                                                 

                                             

Wat mooi he! Ik heb het mijn eigen prinsesjes ook wel aangetrokken. O,ja nog bedankt voor de leuke reactie's en bijzondere verhalen op het vorige berichtje, ik heb ervan genoten! Een goede en mooie zondag en een lieve groet uit Urk, Antje.

Juf Boukje

Dit is één van de vrouwen die mij handwerkliefde heeft bijgebracht! Op de foto met DD.                               

Ze was mijn handwerkjuf in groep 5 en 6. Eens was ik thuis, zoals zovaak aan het haken, babysokjes, ze waren af en ik liet ze aan de juf zien. Ze was erg enthousiast en zette ze op de tafel met handwerkjes want die avond was er ouderavond. "Dan kúnnen de vaders in moeders zien oe mooi jie kúnnen aken"zei ze nog. Dat vergeet je nooit meer. Op de bovenstaande foto staat ze voor haar winkeltje, ze maakt prachtige jurkjes en allerlei ander prachtige spulletjes en met de opbrengst daarvan steunt ze een aantal afrikaanse gezinnen of een dorpje, dat weet ik niet meer precies.

                                                  

   En wat een mooi stekenlapje is dit he? We moesten in groep 5, ik was net 9 jaar, zo'n stekenlap maken. Ik was er ook aan begonnen en had heel veel mooie wilde kleuren bij elkaar gezocht. En het ging als een trein, op een foutje lette ik niet, maar ik was er tevreden over. Verder kan ik me er niet veel van herinneren. Als het af was dat nam de juf ze mee naar huis, naaide er een voering achter en maakte er een ophanglatje aan met koortje. Toen de juf weer op school kwam met de stekenlappen nam ze me even appart. Antje, er is "iets" gebeurt met je stekenlap, maar de juf heeft een nieuwe voor je gemaakt hoor! En dat was deze! Ik weet nog niet wat er met die van mij gebeurt is maar ik vermoed dat hij zo vreselijk vol fouten zat dat ze me het niet wilde aandoen dat mee te geven naar huis. Ik heb het haar nog eens gevraagd maar kon het zich niet meer herinneren. Al heb ik deze dan niet zelf gemaakt, ik kan er nog, alleen al om deze herinnering, van genieten! Later hebben we nog veel meer gemaakt, veel heb ik er niet meer van en ook heb ik veel thuis gemaakt. Hier een verzamelingetje van wat wel bewaard is gebleven.

Dit was het verhaal van Juf Boukje en morgen komt er een prinsessensprookje! Een lieve groet uit Urk, Antje.